วัดปางมะค่า
ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น
หมู่บ้านปางมะค่านี้แต่เดิมเป็นเขตป่าสงวนผืนป่าติดภูเขา เมื่อทางการได้เปิดป่าให้ชาวบ้านทั่วไปได้จับจองที่ดินเพื่อทำกินโดยเปิดเป็น ส.ป.ก. ก็มีชาวบ้านมากมายมาจับจองหักล้างถางป่าเพื่อทำกิน โดยมาจากหลายจังหวัดตามที่ได้พูดคุยกับชาวบ้านถามถึงถิ่นกำเนิดเดิมก็ทำให้รู้ว่ามาจากจังหวัดนครสวรรค์บ้าง พิจิตรบ้าง เพชรบูรณ์บ้าง และคนกำแพงเพชรบ้างก็มี โดยมาตั้งบ้านเรือนกันเป็นกลุ่มๆ มีบางกลุ่มเป็นพวก ซ่ง เคยไปงานที่บ้านนี้เหมือนกันโดยนิมนต์ไปฉันในงานขึ้นบ้านใหม่ งานแต่ง งานศพ ได้เห็นพิธีกรรมบ้างบางอย่าง เช่นงานแต่งก็มีการเลี้ยงผี งานศพก็มีการจัดวางศพให้ขวางกลางขื่อบ้านไม่ให้ไปทางเดียวกับขื่อบ้าน และเมื่อทำบุญศพครบสามปีแล้วหรือครบตามที่ตั้งใจไว้ว่าจะทำบุญให้กี่ปีก็จะทำตามนั้น เมื่อครบตามนั้นแล้วก็จะทำพิธีเชิญผีขึ้นบ้านและก็จะไม่ทำบุญอุทิศให้อีก และอย่างตอนเก็บกระดูกเมื่อเผาเสร็จแล้วก็จะมีพิธีการเก็บโดยห้ามไม่ให้ใช้มือจับให้ใช้ไม้คีบหรือต้นอ้อยที่ผ่าแบ่งออกเป็นซีกๆ มีการนำอาหารและเงินทองใส่ไหมาฝังรามกับกระดูกโดยขุดหลุมฝังในที่บริเวณวัดยังมีการทำบ้านจำลองให้อยู่มีการหว่านข้าวทำนาจำลองในบริเวณใกล้ที่ฝังไหกระดูกด้วย ส่วนประเพณีหมู่บ้านก็มีการทำบุญกลางบ้าน เป็นการนิมนต์พระไปเจริญพระพุทธมนต์ที่ศาลประจำหมู่บ้าน ในวันก่อนที่จะเป็นวันมหาสงกรานต์จะทำกันเป็นประจำทุกปี
